วิธีดูแลและแก้ปัญหาเมื่อเครื่องมือจัดฟันเด็ก เกี่ยวแก้มหรือริมฝีปากเด็กจนเป็นแผลร้อนในปัญหาเครื่องมือจัดฟันเกี่ยวแก้มหรือริมฝีปากด้านในเป็นแผลร้อนใน (Traumatic Ulcer) เป็นเรื่องที่พบได้บ่อยมากในเด็กที่เพิ่งติดเครื่องมือใหม่ๆ หรือเพิ่งปรับลวดครับ เนื่องจากเนื้อเยื่อในช่องปากยังไม่สร้างชั้นผิวปกป้องที่หนาพอ
เพื่อบรรเทาความเจ็บปวดและช่วยให้แผลหายเร็วขึ้น สามารถดูแลและแก้ปัญหาได้ตาม 5 ขั้นตอนหลัก ดังนี้ครับ:
1. ป้องกันการเสียดสีซ้ำด้วย "ขี้ผึ้งจัดฟัน" (Orthodontic Wax)
นี่คือตัวช่วยอันดับหนึ่งที่ต้องทำทันทีเมื่อเด็กเริ่มบ่นว่าเจ็บ:
วิธีใช้:
ล้างมือให้สะอาด ซับบริเวณแบ็กเก็ตหรือปลายลวดส่วนที่คมให้แห้งด้วยคอตตอนบัด
ปั้นขี้ผึ้งจัดฟันเป็นก้อนกลมเล็กๆ ขนาดประมาณเม็ดถั่วเขียว
กดขี้ผึ้งลงไปบนเหล็กหรือปลายลวดที่เกี่ยวแก้มให้คลุมจนหมด
ข้อแนะนำ: ขี้ผึ้งเป็นฟู้ดเกรด ปลอดภัยหากเด็กเผลอกลืนลงไป ควรถอดออกก่อนรับประทานอาหารและแปรงฟัน จากนั้นปั้นก้อนใหม่ติดซ้ำหลังแปรงฟันเสร็จ
2. ทายาบรรเทาแผลร้อนในสำหรับเด็ก
ยาปั้นแปะ/ยาทาแผลในปาก: ใช้ยาป้ายแผลในปาก (เช่น ไตรแอมซิโนโลน อะเซโทไนด์ เกล็ดแป้ง/เจลสำหรับเด็ก) แต้มบริเวณแผลหลังมื้ออาหารและก่อนนอน จะช่วยลดการอักเสบ ปลดล็อกความเจ็บ และสร้างชั้นฟิล์มปกป้องแผล
ยามะขามป้อมหรือสเปรย์พ่นปากธรรมชาติ: สเปรย์ที่มีส่วนผสมของคาโมมายล์และโพรพอลิสสำหรับเด็ก ช่วยลดอาการระคายเคืองและสมานแผลได้ดี
3. ปรับเรื่องการทำความสะอาดช่องปาก
ใช้น้ำเกลือปราศจากเชื้อ (Normal Saline) บ้วนปาก: ให้เด็กบ้วนปากด้วยน้ำเกลือหลังมื้ออาหารและหลังแปรงฟัน น้ำเกลือจะช่วยทำความสะอาดแผล ลดแบคทีเรีย และไม่แสบเหมือนน้ำยาบ้วนปากผสมแอลกอฮอล์
แปรงฟันอย่างเบามือ: ใช้แปรงขนนุ่มสำหรับคนจัดฟัน ระวังอย่าให้หัวแปรงไปกระแทกโดนบริเวณแผล
4. ปรับเมนูอาหารชั่วคราว
เลี่ยงอาหารกระตุ้นแผล: หลีกเลี่ยงอาหารรสจัด เปรี้ยวจัด เค็มจัด ของทอดกรอบๆ หรืออาหารร้อนจัด เพราะจะทำให้เด็กเจ็บแผลและแผลหายช้า
ทานอาหารนุ่ม เย็น หรืออุณหภูมิห้อง: เช่น ซุปเนียนนุ่ม โจ๊ก ข้าวต้ม เต้าฮวย หรือไอศกรีม/นมเย็น (ความเย็นช่วยลดอาการชาและลดบวมได้ดี)
5. ตรวจเช็กอุปกรณ์จัดฟัน (เมื่อไหร่ควรไปพบหมอฟัน?)
หากปลายลวดทิ่มยื่นออกมา: ถ้าเกิดจากปลายลวดจัดฟันด้านหลังยาวออกมาทิ่มเนื้อเยื่อโดยตรง ไม่ควรตัดเอง ให้ใช้ขี้ผึ้งแปะไว้ก่อนแล้วพาเด็กไปพบทันตแพทย์จัดฟันเพื่อตัดปลายลวดออก
แบ็กเก็ตหลุด/ลวดหลุดจากร่อง: หากอุปกรณ์หลุดออกมาแกว่งเกี่ยวแก้ม ต้องพาไปให้คุณหมอช่วยใส่กลับเข้าที่
โดยทั่วไปเมื่อแปะขี้ผึ้งและทายา ร่างกายเด็กจะค่อยๆ ปรับตัว แผลจะเริ่มดีขึ้นและหายสนิทภายใน 5–7 วันครับ