สังเกตอาการผิดปกติหลังใส่สายอย่างให้อาหารสายยาง เพื่อไม่ให้ผู้ป่วยเกิดอาการแทรกซ้อนการสังเกตอาการผิดปกติหลังจากใส่สายยางให้อาหารเป็นสิ่งที่ผู้ดูแลต้องทำอย่างต่อเนื่อง เพราะภาวะแทรกซ้อนบางอย่างอาจไม่เกิดขึ้นทันทีแต่จะค่อยๆ แสดงอาการออกมา เพื่อป้องกันอันตรายร้ายแรง นี่คือจุดสำคัญที่ต้องเฝ้าระวังครับ
1. อาการทางระบบทางเดินหายใจ (เฝ้าระวังปอดอักเสบ)
เป็นภาวะแทรกซ้อนที่อันตรายที่สุด หากอาหารไหลย้อนหรือสำลักลงปอด
มีไข้: แม้จะเป็นไข้ต่ำๆ แต่ถ้ามีอาการไอร่วมด้วยต้องระวัง
หายใจผิดปกติ: หายใจเร็ว หอบเหนื่อย หรือมีเสียงครืดคราดในลำคอขณะหายใจ
เสมหะเปลี่ยนไป: เสมหะมีปริมาณมากขึ้น ข้นเหนียว หรือมีสีเหลืองเขียว
ระดับออกซิเจน: หากมีเครื่องวัดออกซิเจนปลายนิ้ว แล้วค่าต่ำกว่า 94–95% ร่วมกับอาการหอบ
2. อาการทางระบบทางเดินอาหาร (เฝ้าระวังการไม่ย่อย)
ท้องอืด (Abdominal Distension): หน้าท้องตึงเป่งผิดปกติ เคาะแล้วมีเสียงโปร่งเหมือนกลอง ผู้ป่วยดูอึดอัด
อาเจียนหรือขย้อน: มีอาหารไหลออกมาทางปากหรือจมูก หรือไหลย้อนขึ้นมาในสายยาง
ท้องเสีย: ถ่ายเหลวบ่อยครั้ง (อาจเกิดจากอาหารปนเปื้อน หรือสูตรอาหารเข้มข้นเกินไป)
น้ำย่อยผิดสี: เมื่อดูดเช็กก่อนมื้อถัดไป พบน้ำย่อยเป็นสีน้ำตาลเข้ม (Coffee Ground) หรือสีแดงสด
3. อาการบริเวณตำแหน่งที่ใส่สาย (เฝ้าระวังการติดเชื้อและแผล)
สำหรับสายทางจมูก (NG Tube):
ปีกจมูกแดง อักเสบ หรือมีแผลถลอกจากการกดทับของสายยาง
มีเลือดออกทางจมูก
สำหรับสายทางหน้าท้อง (PEG):
ผิวหนังรอบรูเจาะ บวม แดง ร้อน หรือมีอาการปวดเมื่อสัมผัส
มีหนองหรือน้ำเหลืองซึมออกมาจากรูเจาะ
มีเนื้อเยื่อสีแดงนูน (Granulation tissue) งอกออกมาผิดปกติรอบสาย
4. อาการทางระบบไหลเวียนและภาวะน้ำ (เฝ้าระวังการขาดน้ำ)
ปัสสาวะ: ปัสสาวะมีสีเข้มจัดหรือปริมาณน้อยลงมาก
ผิวหนังและปาก: ปากแห้ง ผิวหนังขาดความยืดหยุ่น (ลองดึงผิวหนังหลังมือขึ้นแล้วปล่อย ถ้าคืนตัวช้าแสดงว่าขาดน้ำ)
💡 เคล็ดลับ
หากคุณพบอาการผิดปกติเพียงเล็กน้อย เช่น ท้องอืดบ่อย ให้ลอง "ลดความเร็ว" ในการหยดอาหารลง และตรวจสอบว่า "อาหารเย็นไปหรือไม่" บ่อยครั้งที่การปรับเพียงเล็กน้อยสามารถลดภาวะแทรกซ้อนได้โดยไม่ต้องทานยาเพิ่มครับ
